De Standaard, 7 september 2005, Karel Verhoeven
Dát de Oosterweelverbinding er komt als viaduct en als tunnel ten noorden van de stad boven de dokken staat vast. Net voor de zomer heeft de Vlaamse regering de tolbrug goedgekeurd die vertrekt ter hoogte van Merksem en de ring zal rondmaken langs linkeroever.
De beslissing over het precieze tracé leek een technische kwestie te worden die de regering later deze maand regelt. De financiers en technici kunnen dan definitief aan het werk, om de drie miljard euro te vinden en om uit te maken wie de monsteropdracht krijgt. De haven en Antwerpse industrie dringen aan op de grootste spoed. Ten vroegste in 2011 kan de Oosterweelverbinding opengaan.
Maar van het tracé zal afhangen in hoeverre de stad nog een toekomst heeft ten noorden van het stadscentrum. Daarom verhit het alsnog de gemoederen. De Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening bracht in juli een vernietigend advies uit. Stadsbouwmeester René Daniels haalde uit naar de geweldige impact die het viaduct zou hebben. Zo dicht bij het centrum zal het een barričre vormen tussen stad en haven, vergelijkbaar met het viaduct van Vilvoorde.
stRaten-generaal, dat zich onder meer roerde rond het Kievitplein, springt op die kar. Het tracé waarover de Vlaamse regering het al bijna eens is, gaat nu net ten noorden van het Eilandje, volgt dan even de Schelde en verdwijnt in een tunnel ter hoogte van het Kerkje van Oosterweel. Maar dat tracé vormt een onoverkomelijke hindernis voor de uitbreiding van de stad naar het noorden. Dat de stad zich naar het noorden moet uitbreiden, is juist de keuze die het stadsbestuur gemaakt heeft in het Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen, waarvan het voorontwerp einde juni is goedgekeurd.
De plannen voor een congrescentrum, ontspanning, hoogbouw en een groene long op het Eilandje zullen averij oplopen met een viaduct vlakbij. Maar de stad wil ook meer bewoning en verstedelijking in Merksem en Luchtbal, en op lange termijn zelfs rond het Albertdok, het grote dok ten noorden van het Eilandje waar de industrie vermoedelijk zal verdwijnen. Daar kan de stad de band met haar haven verder aanhalen, en vooral de band met het water. Maar met een snelwegviaduct erboven wordt dat erg moeilijk.
Waarom het tracé niet naar het noorden verleggen, rond het Albertdok, vraagt publicist Manu Claeys zich af? Verkeerstechnisch is dat beter, omdat de snelweg met de vrachtstroom van de E19 dan recht naar de E17 kan leiden en niet eerst een eindje de ring moet volgen. Ecologisch is dat beter. En het kan goedkoper zijn, omdat er in de haven geen viaduct nodig is. Hun alternatief sluit aan op de tunnel in het bestaande voorstel.
De discussie van het complexe dossier sleept al sinds 1997 aan, met ontelbare studies, werkgroepen, plannen. De regering baseerde zich op een lijvig milieueffectrapport. Vele actiegroepen lieten er zich in horen. stRaten-generaal komt rijkelijk laat. Maar bij zulke monsterdossiers is het erg moeilijk om niet te laat te komen, vindt stRaten-generaal. Het hele proces sluipt vooruit in kleine stapjes, plotseling komt de beslissing als een voldongen feit, is het hoogdringend, en wordt er een politiek compromis gevonden in een groot masterplan waar elke partij wel iets kan in vinden.