Gazet van Antwerpen, 18 maart 2008, Kurt Tuerlinckx
De Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) presenteert vandaag dinsdag in het Vlaams Parlement haar negende voortgangsrapport over het Masterplan Mobiliteit Antwerpen. De politieke discussie gaat over het tracé van de Oosterweelverbinding dat de Antwerpse Ring moet sluiten. BAM en de Vlaamse regering hebben al vier jaar gekozen voor een traject over de havendokken, maar het alternatieve tunneltracé - plan B - van bewonersgroep stRaten-generaal blijft politici beroeren. Een stand van zaken.
Tracés
BAM vertrekt aan het knooppunt E17-Expresweg op Linkeroever, gaat met de Oosterweeltunnel onder de Schelde (tussen Sint-Annabos en Blokkersdijk) naar Rechteroever, komt boven aan het kerkje van Oosterweel, gaat voort met de dubbeldeksviaduct Lange Wapper (2,4 km) over het Straatburgdok en sluit aan op de Ring aan het viaduct van Merksem (net voorbij het Sportpaleis). Totaal 10 kilometer.
Bewonersgroep stRaten-generaal behoudt het knooppunt op Linkeroever maar gaat dan volledig ondergronds met twee tunnelcomplexen (zuidelijke Oosterweeltunnel (3,8 km) en de noordelijke Wilmarsdonktunnel van 1,2 km). Dit tunnelcomplex in de haven sluit veel noordelijker aan op het verkeersknooppunt Ekeren.
Beide tracés werden tijdens het project-milieueffectrapport (2006-2007) vergeleken. Die studie viel negatief uit voor het alternatieve plan B. Volgens stRaten-generaal werd de studie gemanipuleerd. Flauwekul, reageren BAM en de bevoegde Vlaamse ministers. De twee partijen vinden elkaars aanpak van de verkeersstroom fout.
Kennedytunnel
BAM sluit de Kennedytunnel voor vrachtvervoer. De vrachtwagens moeten via de nieuwe Oosterweelverbinding. stRaten-generaal houdt de Kennedytunnel open.
"Zijn plan B negeert de verouderde en onveilige tunnel", zegt BAM. "De tunnel moet sterk worden gemoderniseerd als je hier camions verder laat doorrijden, anders kom je in conflict met de Europese tunnelrichtlijn. De tunnel krijgt al slechte rapporten. Bovendien houdt de stRaten-generaal te weinig rekening met de gevaarlijke ADR-transporten. Vrachtwagenchauffeurs negeren het verbod in de Kennedytunnel die niet over de nodige veiligheidsvoorzieningen beschikt. Stel dat er met de Oosterweelverbinding minder ADR-transporten rijden, bijvoorbeeld slechts twee procent, dan betekent dit nog altijd één gevaarlijk transport per minuut door de Kennedytunnel. Hoe controleer je zoiets? Dit kan enkel stoppen met een verbod voor alle vrachtwagens." De BAM-Oosterweelverbinding is wel geschikt voor ADR-transport.
Tolheffing
BAM heft tol voor de Oosterweeltunnel. stRaten-generaal kiest voor tol op de Oosterweel- en de Kennedytunnel. Eerst werd vanuit de Vlaamse overheid gezegd dat er geen tol op de Kennedytunnel kon van Europa. Dat zou wel mogen, al is er geen sluitende garantie.
Kostprijs
De Vlaamse overheid heeft de prijs van de Oosterweelverbinding geplafonneerd op 1,85 miljard euro. stRaten-generaal zegt veel goedkoper te zijn. Het tunnelcomplex zou 1,34 miljard kosten. Al zou die prijs wel kunnen oplopen bij het verfijnen van het ontwerp, bijvoorbeeld naar veiligheidsvoorschriften. Dat is ook bij het ontwerp van BAM gebeurd.
Tunnel versus dubbeldeksviaduct
Plan B vervangt het dubbeldeksviaduct Lange Wapper door een tunnelcomplex. "Om dezelfde verkeersstroom in deze tunnels te realiseren als op de Lange Wapper heb je een tunnel nodig die twee maal breder is dan de Westerscheldetunnel. Onder de havendokken kun je niet werken met een afgezonken tunnel maar met een geboorde tunnel." Bij een afgezonken tunnel worden de tunneldelen apart en op maat gemaakt. Dat gebeurde voor de Liefkenshoektunnel. Ook de Oosterweeltunnel zal vooraf - waarschijnlijk in Zeebrugge - worden gemaakt voor twee keer drie rijstroken. Die elementen komen per schip naar Linkeroever en worden daar onder water gelaten. Bij een geboorde tunnel bepaalt de boorkop de omvang. "De grootste boorkop die tot nu toe in de hele wereld is gemaakt, heeft een diameter van 15 meter. Hiermee kun je een tunnel voor twee rijstroken en een veiligheidsstrook maken. Men zou met deze boorkop dus al vier tunnels moeten maken om in het plan van stRaten-generaal dezelfde capaciteit als op de Lange Wapper te bereiken. En als men dezelfde veiligheidsnorm wil houden, kom je aan liefst zes tunnels. Met veiligheidsverbindingen om de honderd meter."
Verkeer sturen
"Met een vrachtverbod in de Kennedytunnel sturen we het verkeer en kunnen we de wegcapaciteit efficiënter gebruiken", stelt BAM. "Plan B geeft chauffeurs de keuze om richting noorden of zuiden te rijden. BAM wil bewust de Kennedytunnel en het zuidelijke deel van de Ring van Antwerpen ontlasten want hier gebeuren jaarlijks vijfhonderd ongevallen. Vooral door de vele veranderingen van rijstrook. De aanleg van de stedelijke ringweg moet die weefbewegingen flink verminderen."
Die stedelijke ringweg komt in de zate van de Ring en is enkel bedoeld voor het lokale verkeer. Hij vervangt de huidige Singel. De bedoeling is dat je vanuit de diverse snelwegen zoals E313 of E19 direct op de Ring komt. Vanaf de huidige opritten van de Ring zoals Berchem, Borgerhout of Deurne kan je in de toekomst niet rechtstreeks meer op de Ring maar enkel op de stedelijke ringweg.
stRaten-generaal kaart aan dat de aansluitingscomplexen van de autosnelwegen met de Ring grondig veranderen maar dat daar niets van in de plannen zit. "Dat zit niet mee in onze opdracht voor de Oosterweelverbinding", zegt BAM. Er liggen oplossingen voor, maar die blijven dus onbekend.
Linkse opritten
Volgens stRaten-generaal maakt BAM drie nieuwe linkse opritten, zoals de oprit aan Gazet van Antwerpen op Linkeroever. "Deze laatste moet weg wegens te gevaarlijk en nu maakt men er op Rechteroever bij. BAM vertaalt het nu als drie linkse invoegzones maar dat blijft gevaarlijk." De bewonersgroep stelt na de analyse van de documenten van BAM bovendien vast dat er zes onveilige weefzones bij komen, waarbij het verkeer op korte afstand van richting moet wijzigen. "De plannen van stRaten-generaal zijn ondertussen achterhaald. Voor alle belangrijke verkeerscomplexen hebben we tussen oktober en nu de weefzones opnieuw bekeken", zegt BAM. "We hebben de plannen in februari 2008 gekregen. Als ze niet juist zijn, wanneer kunnen mensen er dan wel een oordeel over vellen. Als de bouwvergunning er is?" aldus de tegenstanders.
Sportpaleis-Merksem
"De op- en afrit zal veel minder plaats innemen dan wordt gezegd. Het gaat om een beperkt deel van de parking aan de Ten Eekhovelei en het Sportpaleis, vlak naast de Ring. Ook voor de aansluiting van de E313 richting Breda moet er geen groot stuk van het Rivierenhof wijken of dreigen vele onteigeningen. Hier komen bovendien sterke geluidswerende maatregelen. Over het hele traject zal de geluidshinder worden verminderd. Zowel via het type wegdek als via geluidswallen of -schermen."
Open kaart
Het is opvallend: stRaten-generaal bracht vorige week in het parlement heldere, begrijpbare kaarten over de Oosterweelverbinding. Het visueel voorstellen van deze moeilijke verkeersproblematiek scoorde goed bij de politici. Waarom doet BAM dit niet? "Omdat we pas bij een definitief ontwerp van Noriant de juiste plannen kunnen afleveren. In de formule die we hebben gekozen, heeft de aannemer ook een belangrijke inbreng in het zoeken naar oplossingen. De onderhandelingen lopen, de bouwaanvraag willen we tegen de zomer indienen."